Tja da’s niet zo heel makkelijk. Hoe word je gebeten door het imker virus, of in het algemeen hoe word je gebeten door een bepaalde hobby? In het algemeen kunnen we vaststellen dat imkers een dwarsdoorsnede van de samenleving vormen. Een imkervereniging bestaat typisch zowel uit arbeiders, bedienden maar ook managers en directeuren. De Rosse Bie is daar ook een voorbeeld van. Een gemeenschappelijke deler van het type mens -imker- is dat het zeer inventieve, vaak onderzoekende mensen zijn die continu actief op zoek zijn naar mogelijke verbeteringen in het bijen houden met als resultaat zachtere bijen met hogere opbrengsten, verbeterde imker methoden, nog betere kasten etc. De gevolgen zijn bekend. Er zijn evenveel imker methoden als er imkers zijn, het aantal type kasten en raam maten (het frame van de raat in de kast) is legio. Echter een andere gemeenschappelijke eigenschap van imkers is dat ze zeer eigenwijs zijn. Kijk maar eens op een aantal bijenhouden blogs (zie links). Daarnaast zou het imkeren vandaag niet zijn als een aantal van deze vindingen niet doorgevoerd zou zijn. Denk maar aan de uitvinding van het imkeren in stukken boomstam geëvolueerd tot korfimkeren en via de korf met raampjes (gravenhorster korf) tot de huidige moderne kast met inspecteerbare en herbruikbare waswafels in houten raampjes.


Zelf ben ik begonnen met bijenhouden toen ik 17 was. In mijn omgeving was een oudere imker die een 2 tal kasten had (zeer weinig in die tijd). Ik heb daar vele uren gevuld met over die kasten gelegen om te kijken naar het nijvere haalgedrag van de veld of haalbijen en genietend van de heerlijke honinglucht en het zachte gezoem van de wegvliegende en arriverende bijen die zwaar beladen met honing en stuifmeel hun weg naar en in de kast vonden. Met materiaal wat voorhanden was (multiplex heb ik dat jaar 3 (zeer zware) kasten getimmerd en plots werden er op korte tijd 3 zwermen gesignaleerd en hop ik was vertrokken. Ik las alles wat er aan imkerboeken te verkrijgen was en heb een beginners cursus gevolgd om de fijne kneepjes te leren. Afgezien van een periode in Z-frankrijk met (zeer “stekelige”) bijen heb ik vrijwel continu en met veel plezier tot op heden bijen gehouden. Momenten dat ik bijzonder kan genieten van mijn bijen is als er op een warme zomer avond de bijen bezig zijn de nectar in te dikken, dan kun je vaak ruiken waar ze die dag op "gevlogen" hebben, wat per dag kan verschillen. Daarnaast heb je als imker het voorrecht om honing direct uit de raat te proeven. Dat is vaak honing van een bepaalde bloemsoort die zeer bijzonder smaakt. Daarnaast is het erg leuk om een flinke oogst binnen te halen en deze na het slingeren te wegen en de balans van de oogst op te maken. Natuurlijk kunnen er ook tegenvallers zijn, zoals na de winter “verdwenen” volken of per abuis verloren (zwermen) met kostbare (ras of) F1 koninginnen. Daarnaast heb ik (alweer even geleden) enorm genoten van de bijen op de hei. Een paarse vlakte zinderend in de nazomerse hitte en de flinke (helaas vaak zeldzame) oogst van heidehoning. Moeilijk te oogsten vanwege de gel achtige tixotrope (geleiachtige) consistentie maar geprezen vanwege zijn sterke (door anderen verafschuwde) smaak. De enige honing die niet kristalliseert.

Hoe imker worden

  • Probeer een aantal boeken te lezen die je bij de lokale biblotheek kunt krijgen.
  • Word lid van een vereniging. Voor een overzicht van een imkervereniging in je buurt zie voor Belgie bijvoorbeeld de Vlaamse imker vereniging (link). Als je lid bent krijg je ook het vlaamse imkerblad maandelijks.
  • Meestal kun je raad krijgen van de ervaren imkers van de vereniging.
  • Volg een beginners cursus. Er gaat niets boven de overdracht van praktijk ervaring van ervaren imkers/lesgevers. Natuurlijk hebben geen twee imkers dezelfde wijze van imkeren dus is het niet verstandig te gaan “shoppen”. Zodra je eenmaal zelf bijen hebt kun je een variatie op aangeleerde methoden proberen. 

Hoe kom ik aan een kast en bijen

De Rosse Bie heeft de mogelijkheid om te bemiddelen bij de aankoop van een kast door in groep een bestelling te plaatsen. Dit zal meestal tijdens de cursus voorgesteld worden. In het late voorjaar zijn er meestal wat kernvolkjes beschikbaar die door de aspirant samen met een “imkercoach” tot een inwinterbaar volk versterkt kan worden. Voorwaarde is dat er deelgenomen wordt aan de cursus (zie verder voor meer info). Helaas zijn de tijden dat er in de zomer her en der zwermen te scheppen waren voorbij vanwege de vermindering in het aantal bijenhouders. 
Echter mochten er zwermen te scheppen zijn dan is dat alleszins een goede start. meestal wordt door een zwerm nieuwe raat snel uitgebouwd en kan een vroege zwerm uitgroeien tot een sterk volk dat op late drachten wat (honing)overschot kan geven. echter het kan ook tegenzitten, je kent de afkomst van het volk niet. Mijn eerste volk in Belgie heeft datzelfde jaar 3 keer gezwermd. Gelukkig waren de buren ex-imkers en vonden het niet erg dat ik (nogal frequent) even op bezoek kwam. 

Waar kan ik bijenhouden

Tegenwoordig is het zogenaamde stadsimkeren een begrip. In Londen en Parijs, maar ook in Gent en Brussel worden in het midden van de stadjungle op braakliggende grondjes of op beschutte daken (Parijs (dome des invalides) bijen gehouden. Vaak leveren deze stads volken goede oogsten op vanwege de vele parken met bloesemende bomen zoals kastanjes, acacia’s, linde, esdoorn etc. Er wordt zelfs geclaimd dat deze honing meer biologisch is als de “plattelandshoning” gezien het afwezige grootschalige gebruik van pesticiden die meer op het platteland worden gebruikt. Over het algemeen is het goed mogelijk in een ruime achtertuin bijen te houden met als voorwaarde dat het zachtaardige bijen zijn en en ze met enkele maatregelen gedwongen worden omhoog te vliegen. In praktijk ziet of hoort een leek op enkele meters van de kast niet dat er op korte afstand enkele 10duizenden bijen zitten. Er moet wel aan enkele voorwaarden voldaan worden. Meestal staat er in de lokale politie verordening een clausule over het houden van bijen. Daar staat meestal een clausule in dat bijen een aantal meters van de bebouwing en de openbare weg moeten staan. Dit om geen kans op steken en overlast te veroorzaken. Zelf heb ik jaren geimkerd in de schaduw van een flat met enkele tientallen appartementen in het vole zicht van de bijenhal. Die lui hebben niet geweten en zeker geen last gehad van de 300.000 bijen op steenworp afstand van hun domicilie.

Wat voor tijd en geld kost imkeren

Vooreerst is imkeren een van de weinige hobbies die geen geld hoeft te kosten. Het levert namelijk ook nog iets op, nl honing, en soms honingwijn (mede), soms stuifmeel of koninginnegelei (voor de gevorderen) en kunnen er kasten verhuurd worden aan fruittelers voor de bestuiving van teelten zoals fruitbomen of aardbeien.

Imkeren kost geld, met name aanschaf van materiaal is niet goedkoop. Een volledige kast 3 broedkamers met dak en bodem inclusief ramen kost al snel 150 euro afhankelijk van het gekozen materiaal. Daarnaast moet geïnvesteerd in een imkerskap en een roker. Mijn bijen zijn zeer zacht en kunnen meestal zonder rook en met een lichte waternevel worden “behandeld”.

De tijdsbesteding is flexibel. Er zijn momenten dat er aan de volken gewerkt moet worden (zie de jaar cyclus) zoals bij het opbouwen (opzetten van bakken) in het voorjaar het insmelten van wasraat. De zwermverhindering, het oogsten, en de inwintering. Dit alles aangevuld met reizen (hoeft niet) naar speciale drachten zoals het gele koolzaad, de paarseheide of andere monoflorale bijen paradijzen.

Maarten van Geffen